نام گذاری کانی ها

نام گذاری کانی ها بیش تر کانی ها نام های کهن گرفته شده از واژگان یونانی و رومی را دارند. برخی کانی ها نیز به نام کاشفشان یا برای قدردانی از کوشش های دانشمندان بزرگ نام گذاری شده اند. به طور کلی نام کانی ها به روش های زیر برگزیده شده است: 1. نام برخی کانی ها بسیار کهن است و هنوز دلیل نامیده شدن به چنین نام هایی را به درستی نمی دانیم؛ مانند کوارتز. 2. گرفته شده از نام کاشفشان کانی ها: مانند کانی کوولیت که از نام کوولی، کانی شناس ایتالیایی گرفته شده است. 3. نام جایی که نخستین بار کانی در آن جا پیدا شده است: مانند آرگونیت از آرگون در اسپانیا. 4. برخی کانی ها نام های افسانه ای دارند: مانند مارتیت از مارس (خدای جنگ) گرفته شده است. 5. ترکیب شیمیایی: مانند کانی سیدریت که از سیدروس به معنای آهن گرفته شده است. 6. ویژگی های فیزیکی: مانند کانی باریت که از باروس به معنای سنگین گرفته شده است. 7. نوع کاربرد کانی: مانند کانی نفریت که از نفرون به معنی کلیه ها گرفته شده است زیرا این کانی برای درمان آسیب های کلیه سودمند است. 8. رنگ: مانند کانی الوین به معنای کانی سبز زیتونی. 9. برخی کانی ها نام های محلی دارند که اکنون جنبه جهانی پیدا کرده است: مانند کرندوم و سافیر که نام هندی این کانی ها است. کانی هایی با نام های ایرانی بیرونیت (Birunite) سیلیکات کلسیم و کربنات کلسیم آب دار. این کانی در سال ۱۹۵۷ میلادی کشف و به افتخار دانشمند ایرانی، ابوریحان بیرونی نام گذاری شد تا بزرگ داشتی بر پژوهش های وی درباره کانی ها و سنگ ها باشد. آویسنیت (Aviceite) اکسید تالیم و آهن. این کانی در سال ۱۹۵۸ میلادی کشف شد و به افتخار دانشمندایرانی، پورسینا، نام گذاری شد. پورسینا نخستین طبقه بندی کانی ها را در کتاب شفا آورده است. تالمسیت (Talmessite) آرسنات آب دار کلسیم، منیزیم و باریم. این کانی را باریان و هرپن در سال ۱۹۶۰ در معدن قدیمی تالمسی در کنار روستایی به همین نام در انارک یزد کشف کردند و نام این معدن را بر آن گذاشتند. این کانی ویژگی فلوئورسان دارد و رنگ آن بی رنگ تا سبز می شود. ایرانیت (Iranite) کرومات سرب آب دار. این کانی را باریان و هرپن در سال ۱۹۶۳ در یکی از معدن های قدیمی سه برز در شمال غربی انارک کشف کردند و نام ایرانیت را بر آن نهادند. این کانی زرد زعفرانی و دارای جلای شیشه ای، در پیرامون نایبندان نیز یافت می شود. خونیت (Khuniite) کرومات سرب، روی و مس. این کانی را ادیب و اتمان در سال ۱۹۷۰ میلادی در معدن قدیمی خونی در شمال انارک کشف کردند. این کانی، به کانی ایرانیت شباهت زیادی دارد، اما رنگ زرد آن به قهوه ای گرایش دارد. انارکیت (Anarakite) کلریدِ بازیِ روی و مس. این کانی را ادیب و اتمان در سال ۱۹۷۲ در انارک کشف کردند و نام همین بخش را بر این کانی سبز رنگ نهادند. خادمیت (Khademite) سولفاتِ بازی و آب دار آلومینیوم. این کانی را باریان، برتلون و صدرزاده در ساغند یزد کشف کردند و به افتخار نصرالله خادم، ریاست آن زمان سازمان زمین شناسی ایران، نام گذاری کردند.